Phim Tết và phòng vé Việt: vì sao mùa Tết là mùa phim lớn nhất năm

Phim Tết là những phim ra rạp đúng dịp Tết Nguyên đán, thường khởi chiếu sáng mùng 1, và đây là mùa phòng vé lớn nhất của phim Việt vì người xem có kỳ nghỉ dài, đi xem phim đã thành một thú vui Tết của cả gia đình. Nhiều phim Việt doanh thu cao nhất từng ra mắt dịp Tết, như “Nhà bà Nữ” (Tết 2023) và “Mai” (Tết 2024) — tính tới cuối năm 2024, “Mai” là phim Việt có doanh thu cao nhất, vượt mốc 500 tỉ đồng theo các đơn vị thống kê phòng vé. Nhưng mùa Tết cũng là mùa cạnh tranh gắt nhất, và không phải phim nào ra Tết cũng thắng.

Vì sao Tết là mùa phim lớn nhất

Ba lý do cộng lại:

• Thời gian rảnh dài: người đi làm được nghỉ nhiều ngày liền, học sinh nghỉ dài hơn. Sau khi chúc Tết, thăm họ hàng, các gia đình cần một hoạt động chung ngoài nhà.
• Đi xem phim thành nếp Tết: ở thành phố, nhiều nhà xem phim vào chiều tối mùng 1, mùng 2 giống như một thói quen mới bên cạnh đi chùa, đi chơi.
• Tâm lý chọn phim Việt: dịp Tết, khán giả thích chuyện gia đình, tiếng cười, chuyện người Việt — vừa vặn với phim Việt hơn là phim bom tấn nước ngoài.

Vì vậy, Tết đã trở thành mùa mà các nhà sản xuất Việt "giữ chỗ" từ rất sớm, nhiều khi công bố ngày chiếu Tết từ cả năm trước.

Phim Tết thường là phim gì

Hơn mười năm qua, phim Tết thành công phần lớn thuộc một khung chung: hài kết hợp tình cảm gia đình, có những đoạn khiến người xem rơi nước mắt, kết thúc ấm áp. Nhân vật là người bình thường — bà mẹ bán bánh canh, người cha nuôi con, những anh chị em bất hoà — với mâu thuẫn ai cũng nhận ra trong nhà mình.

Phân loại phim theo độ tuổi cũng chi phối lựa chọn. Theo Luật Điện ảnh 2022 (hiệu lực từ 2023), phim gắn nhãn P, K, T13, T16 hoặc T18. Phim Tết muốn cả nhà cùng đi thường nhắm nhãn P, K hoặc T13; một phim T18 ra Tết tự loại mình khỏi nhóm khán giả gia đình có trẻ nhỏ. Phim kinh dị và hành động vẫn có mặt mùa Tết, nhưng thường là lựa chọn thứ hai.

Những mùa phim đáng nhớ gần đây

Số liệu doanh thu ở trên là con số làm tròn theo các đơn vị thống kê phòng vé, tính tới cuối năm 2024. Năm 2025, kỷ lục doanh thu phim Việt đã bị vượt bởi một phim ra rạp dịp Quốc khánh, không phải dịp Tết — dấu hiệu cho thấy các mùa khác cũng có thể lớn nếu phim chạm đúng tâm lý khán giả.

Doanh thu phòng vé đến từ đâu và chia thế nào

Doanh thu phòng vé là tổng tiền vé bán ra ở rạp. Nhưng số tiền đó không về hết tay nhà làm phim. Thông thường:

1. Trừ thuế giá trị gia tăng trên tiền vé.
2. Phần còn lại chia giữa cụm rạp và nhà phát hành, theo tỉ lệ thoả thuận; theo chia sẻ của nhiều nhà sản xuất trên báo chí, phần về phía phim thường quanh một nửa.
3. Nhà phát hành trừ phí phát hành và chi phí quảng bá, phần còn lại mới về nhà sản xuất.

Vì thế, một phim có "doanh thu 100 tỉ" chưa chắc đã có lãi nếu kinh phí sản xuất và quảng bá lớn. Ngoài ra, Việt Nam chưa có một bảng công bố doanh thu chính thức chung cho toàn thị trường như ở một số nước; số liệu thường đến từ đơn vị thống kê độc lập và từ chính nhà phát hành, nên các nguồn có thể lệch nhau. Khi trích dẫn, luôn ghi nguồn và thời điểm.

Suất chiếu: cuộc chiến ít ai thấy

Doanh thu không chỉ phụ thuộc phim hay hay dở, mà còn ở số suất chiếu. Rạp có số phòng và số giờ có hạn; dịp Tết, nhiều phim cùng tranh suất. Rạp thường xếp suất theo doanh thu thực tế từng ngày: phim bán tốt ngày đầu được tăng suất, phim bán kém bị giảm, có khi chỉ còn suất sáng sớm hoặc khuya. Ba ngày đầu (mùng 1 tới mùng 3) gần như quyết định số phận một phim Tết.

Đó là lý do các nhà sản xuất đầu tư mạnh cho suất chiếu sớm trước Tết, buổi ra mắt và truyền thông trên mạng xã hội: tiếng lành lan nhanh trong mấy ngày đầu thì phim giữ được suất suốt kỳ nghỉ.

Các mùa phim khác trong năm

• Dịp 30/4 – 1/5: mùa lớn thứ hai, gắn với kỳ nghỉ dài; loạt phim “Lật mặt” của Lý Hải nhiều năm liền chọn mùa này.
• Mùa hè: học sinh nghỉ, nhưng phải cạnh tranh với phim bom tấn Hollywood ra cùng thời điểm.
• Dịp 2/9: kỳ nghỉ ngắn hơn, nhưng như năm 2025 cho thấy, vẫn có thể là mùa lớn.
• Cuối năm: phim kinh dị, phim tình cảm thường chọn thời gian này.

Diễn trong phim hài gia đình: khó hơn nhiều người nghĩ

Phim Tết đòi hỏi diễn viên chuyển giọng rất nhanh: phút trước gây cười, phút sau làm khán giả khóc. Cái khó là cả hai phải thật. Nếu phần hài diễn quá tay, phần cảm động sẽ bị khán giả nghi ngờ; nếu phần cảm động kéo dài, nhịp cười chết. Diễn viên giỏi giữ được một nhân vật thống nhất xuyên suốt, để tiếng cười và nước mắt đều đến từ cùng một con người, không phải hai "chế độ" diễn khác nhau.

Góc nhìn hôm nay: xem phim Tết như người hiểu nghề

Lần tới đi xem phim Tết, thử để ý: phim đặt mâu thuẫn chính ở phút thứ bao nhiêu, đoạn cảm động rơi vào khoảng nào, có bao nhiêu nhân vật có câu chuyện riêng. Phần lớn phim hài gia đình thành công có cấu trúc khá giống nhau, và nhìn ra cấu trúc là bước đầu để hiểu vì sao phim chạm được khán giả.

Với người muốn đọc số liệu phòng vé, hãy theo dõi đồng thời nhiều nguồn và luôn hỏi: số liệu này tính tới ngày nào, có gồm suất chiếu sớm không, đã trừ thuế chưa. Hai bản tin "phim X đạt 300 tỉ" và "phim X đạt 270 tỉ" có thể đều đúng nếu tính ở hai thời điểm hoặc hai cách khác nhau.